Hans de Vreij's blog

We krijgen van die handige lijstjes met wat er op een bepaalde datum is gebeurd.  Voor vandaag meldt een van die lijstjes: 3 juli 2002, bombardement op bruiloftsfeest in Deh Rawod, veel burgerdoden.  Amerikanen zouden vreugdevuur met Kalashnikovs hebben aangezien voor luchtafweergeschut, met alle gevolgen van dien.  Die vergissing maakte een abrupt einde aan de grote operatie ‘Full Throttle’ en staat te boek als een van de grootste PR-rampen in de recente Amerikaanse krijgsgeschiedenis. 

‘Full Throttle’ had tot doel om in één klap de leiding van de Taliban en een aantal aan al Qaeda verbonden figuren uit te schakelen.  Die bevonden zich namelijk volgens de inlichtingendiensten in het gebied bij Deh Rawod.  In een officieel bericht stond: “The Deh Rawod area of Afghanistan is considered the ‘home’ of the Taliban and remains an area where the Taliban enjoy popular support. The extended families of both Mullah Mohammed Omar, the former “Supreme Leader” of the Taliban, and Mullah Berader, the former “Senior Military Commander” of the Taliban, reside in the area.”  Lees verder →

U heeft mij enige tijd op dit weblog moeten missen. Er moest namelijk ook nog gewoon gewerkt worden, en de soms erg trage (of geheel afwezige) internetverbinding nodigden niet echt uit tot bloggen. Het laatste bericht was over patrouillebasis Phoenix; daarna volgden enige dagen op Camp Hadrian, Kamp Holland en Kandahar Airfield. Zoveel interviews en verslagen gemaakt dat het nog wel een paar weken duurt voordat alles online staat op de verschillende sites van de Wereldomroep. Om u alvast lekker te maken: in de pen zitten reportages over het werk van de OMLT-ers; de Air Task Force; het veldhospitaal op Kamp Holland; het Provinciaal Reconstructieteam (PRT); de Australische Reconstruction Task Force; het werk van USAID en het Amerikaanse Army Corps of Engineers in Uruzgan; de activiteiten van landbouwondernemer Lou Cuijpers; en een ‘totaalplaatje’ van de situatie in de gebieden van Uruzgan die binnen de invloedsfeer van de Amerikaanse, Australische en Nederlandse troepen vallen. Lees verder →

Deh Rawod, donderdag – Terug van twee dagen ‘buiten de poort’ van Camp Hadrian in Deh Rawod. Reisdoel: Patrouillebasis Phoenix, een kleine Nederlands-Afghaanse buitenpost aan de westelijke oever van de Helmandrivier. Op Phoenix is het vergeleken met de andere Nederlandse bases in Uruzgan voor de soldaten afzien. Spartaans, zeg maar.

Slaapplaatsen in Patrouillebasis Phoenix. Eigen foto.

Perfect uitzicht
De post bestaat uit een quala, een ommuurde boerderij met een uitkijktoren en een apart mini-kampje voor de Afghaanse militairen.. Geen keuken maar veldrantsoenen. Geen internet of telefoon. Geen grote koelkasten. Douchen doet men met flessen water. De grote behoefte in een vuilniszak op een stoel-zonder-zitting. Werkt trouwens prima en scheelt een hoop water(flessen). Slapen op een veldbedje met een klamboe tegen de bonte stoet insecten die men zoal tegen kan komen. Maar een perfect uitzicht naar het noorden, tot aan de volgende Nederlandse post: Coyote. En naar het westen ziet men de monding van een vallei die in het verleden veelvuldig is gebruikt door de Taliban om Uruzgan in en uit te komen. Daarachter de bergen waar op een gegeven moment de buurprovincie Helmand begint. Een rat Line, zoals dat in het jargon heet. Ook een perfect uitzicht op de green zone van Deh Rawod, een landbouwgebied dat vorig jaar door de Taliban werd veroverd op de Nederlandse, Amerikaanse en Afghaanse troepen. En waar begin dit jaar eerst Amerikaanse commando’s en het Afghaanse regeringsleger met een hoop luchtsteun de ruggengraat van de tegenstander braken. Direct gevolgd door de Nederlands-Afghaanse operatie Pathan Ghar (Berg van de Pashtun), bedoeld om het hele gebied zeker te stellen en de terugkeer mogelijk te maken van de duizenden mensen die na de aanval van de Taliban waren gevlucht.

Luitenant Sander voor de microfoon van de Wereldomroep. Foto Defensie.

Graan
Maar voor mij het meest interessant was een patrouille onder leiding van luitenant Sander ver naar het zuiden langs de westoever; tot aan het zuidelijkste puntje waar de Nederlanders komen. Vorig jaar was ook dit gebied in handen van de Taliban. Nu zijn ze verdreven. De boeren zijn overal het graan aan het oogsten. Bij mij en menig ander collega is in de loop van de tijd het beeld ontstaan dat de boeren hun inkomen vooral uit de      teelt van papaver halen. Je ziet er hier en daar wel een veldje van (de oogst van het papaversap is trouwens al voorbij) maar het is toch voornamelijk graan, graan en nog eens graan. Dorsen doet men op een primitieve manier: met ezels die rondjes lopen over het graan. Werkt ook prima, laat ik me vertellen.

Dorpsbezoek
Op diverse plaatsen ook posten van de Afghaanse politie, nieuw voor dit gebied. De permanente aanwezigheid van de politie hier is belangrijk: ze kennen het gebied en de mensen. ‘Ongewenste vreemdelingen’ vallen meteen op. Juist als we in het gebied zijn blijkt er een man aangehouden te zijn met explosieven in de kofferbak, mogelijk om bermbommen te maken (die trouwens zelden in de berm maar meestal in de weg zelf liggen ingegraven, maar dit ter zijde). De Nederlandse patrouille bezoekt dorpje X om er de dorpsoudste te spreken. Hij is niet thuis, zijn broer wel. Een van de problemen van dit dorp is de lage waterstand en er zijn plannen om een betonnen irrigatiekanaal aan te leggen. Het hele dorp betaalt er aan mee, maar er zal ook Nederlandse geld bij moeten worden gelegd om het project te kunnen afmaken. Ook in dorpje Y speelt het water een probleem. Tijdens het offensief begin dit jaar tegen de Taliban zijn de drie belangrijkste waterbronnen beschadigd geraakt en die moeten worden opgeknapt. In dit straatarme dorpje hebben de mensen zelf er het geld niet voor. Gezeten onder een boom langs een kabbelend stroompje praat luitenant Sander met de dorpsoudste en twee andere oude mannen over wat ze precies nodig hebben. De geschatte kosten van het herstel van de bronnen: 1500 dollar. De luitenant zal dit bespreken met de mensen van het Nederlandse Provinciaal Reconstructieteam en belooft snel terug te komen.

Overleg met dorpsoudsten. Eigen foto.

Inlichtingen
Ik hoor u vragen: dorpje X? Dorpje Y? Dat zit zo: de Taliban beschikken over een redelijk perfecte inlichtingendienst die alle relevante openbare gegeven verzamelt. Het ‘Nederlandse record’, weet ik uit eigen informatie staat op één uur tussen de publicatie van een bericht in een van de Nederlandse media en het moment waarop de Talibanstrijders bij Deh Rawod over dat bericht spraken op hun walkietalkies (ICOM’s). Één uur! Dat geeft u hopelijk een idee hoe goed hun inlichtingen zijn. En aangezien ik het niet op mijn geweten wil hebben dat dorpje X of dorpje Y in de toekomst bezoek van de Taliban krijgt (ze zijn nu weg, maar wel in de buurt) vermeld ik de namen maar niet.

Kafirs
Dat is zelfcensuur zult u zeggen en daar heeft u helemaal gelijk in. Maar u bevindt zich waarschijnlijk niet in een gebied waar samenwerken met de Christian kafirs terrorists occupation military terrorists, om de Taliban te citeren, leidt tot het afhakken van neuzen en oren, het doorsnijden van kelen en andere vervelende dingen. De dorpjes blijven wat mij betreft dus anoniem.

De verslaggever geniet van het uitzicht. Op de achtergrond ‘Alexander Hill’, waar de troepen van Alexander de Grote de Helmandrivier zouden zijn overgestoken. Foto Defensie.

Schoten
Op de weg terug van Phoenix naar Camp Hadrian steken we met een krakkemikkig pontje de Helmand-rivier over. Gezien de zinderende hitte zou ik er graag een duik in nemen, maar de militaire medische dienst heeft dat iedereen sterk ontraden: de rivier bevat parasieten en andere beestjes waar ons westers gestel slecht tegen kan. Terwijl we op de oostelijke oever wachten op vertrek klinken er opeens drie schoten. Meteen worden alle lopen die kant op gericht en speuren de Nederlandse militairen met hun geavanceerde middelen het terrein af. Intussen blijven de boeren rustig aan het werk op hun akkertjes en blijven de kinderen spelen. Drie Afghaanse legerpick-ups komen aanracen. Versterking denk ik even, maar de heren komen lekker zwemmen. Na een half uurtje komt men tot de conclusie dat de schoten niet afkomstig waren van een tegenstander, maar vermoedelijk van een agent of soldaat die iets te enthousiast zijn wapen aan het checken was.

Patrouillebasis Phoenix

Beladen
Op de weg terug naar Camp Hadrian rijden we een stukje langs de Green Zone van Deh Rawod. Ik ontkom er niet aan om te denken aan wat er in dit gebied allemaal gebeurd is. Sergeant Martijn Rosier van de genie, omgekomen toen hij een explosief onschadelijk probeerde te maken. Soldaat Tim Hoogland, in september gesneuveld. Korporaal Aldert Poortema en soldaat Wesley Schol, afgelopen januari omgekomen door eigen vuur. Veel gewonden, veel ellende onder de bevolking. Nu is het rustig en vredig en kun je je nauwelijks voorstellen hoe anders het een half jaar geleden was.

Tussenstop tijdens een patrouille. Foto Defensie.

Rattaplan en Cracker
De gesneuvelde soldaat Wesley Schol had een troeteldier: de puppy Cracker. Om zijn nagedachtenis levend te houden heeft Defensie op verzoek van de ouders Cracker naar Nederland gebracht. Volgens de militairen ter plaatse is Cracker een puppy van Rattaplan*, de mascottehond van de inmiddels opgeheven post Volendam in de Green Zone van Deh Rawod. Hij was met een patrouille meegerend naar Volendam en daar geadopteerd. Rattaplan is intussen overgedragen aan een Afghaanse politiepost aan de andere oever van de Helmand. En wat zien we daar achter de Nederlandse patrouille aanrennen waar ik mee op pad ben? Een hond, die al snel herkend wordt als diezelfde Rattaplan. De hond gaat rustig op de patrouillebaas Phoenix liggen alsof hij zich meer thuis voelt bij Nederlandse dan bij Afghaanse militairen. Helaas is Rattaplan tot een gezondheidsrisico verklaard vanwege de vele parasieten die hij meedraagt. Terug naar de Afghaanse post dus.

* – de correcte naam is Rataplan, maar vanaf het begin heeft deze hond twee t’s gehad

Rattaplan. Eigen foto.

Vanuit Camp Hadrian een uitstapje gemaakt naar Chora om daar de allereerste districtsverkiezingen in Afghanistan te verslaan.  Had eerder al veel over dit district bericht en geschreven ( zie Google), maar er zelf zijn is natuurlijk een ervaring apart. Vrijdag er heen in een Nederlandse Chinook-helikopter als aanhangsel van een redelijk bijzonder gezelschap – de gouverneur van Uruzgan, de opperrechter en de officier van justitie; de top van de Nederlandse Task Force Uruzgan; een Amerikaans lid van het Nederlandse Provinciaal Reconstructieteam, iemand van Buitenlandse Zaken.

Overnacht bij een van de eenzame Nederlandse buitenposten in Uruzgan: een kleine kazerne van het Afghaanse leger in Chora waar vier Nederlandse mariniers de functie van omlet bekleden. Omlet? Dat staat voor de afkorting OMLT (Operational Mentoring and Liaison Team). Heel kort door de bocht gezegd doen deze mensen zo’n beetje een van de gevaarlijkste maar ook belangrijkste klussen in Uruzgan. Ze gaan met de Afghaanse soldaten op patrouilles en leren deze al doende de kneepjes van het militaire vak. Ook onder vuur. Op z’n Engels heet dat Train as you fight. En geen EK voor deze OMLT-ers: op hun voorpost is geen TV of internet.

2600 man kwamen kiezen, van opgeschoten jongelui tot hoogbejaarde stamoudsten. Nederlandse militairen ontwaarden tussen het bonte gezelschap ook een aantal vermoedelijke ‘boefjes’, zoals de Taliban bijna liefkozend genoemd worden. Zoveel Afghanen had ik nog nooit van dichtbij gezien. Het waren overigens dus alleen mannen, want vrouwen hadden bij deze districtsverkiezingen geen stemrecht. Schande zult u zeggen. Misschien is het dan goed te beseffen dat bijvoorbeeld vrouwen in Zwitserland pas in 1971 algemeen stemrecht kregen en het tot 1990 zou duren voordat het laatste kanton daar de gang naar de stembus mochten maken.

Een echte burgerlijke stand bestaat er niet in Uruzgan, dus ook niet in Chora. Als je dat wilt kun je je laten inschrijven, maar dat hoeft niet. Een kieslijst was er dus ook niet.  Wie wilde kon komen stemmen, behalve kinderen.

De in een eerdere bijdrage vermelde Wet van Murphy en het verschijnsel ‘Maybe Airlines’ sloegen ook op deze trip toe. Zo leerde ik weer eens dat het verstandig is de accu van je fototoestel op te laden voordat je op pad gaat. En kent u het verhaal van de Nederlandse Chinook-helikopter die het Hoge Gezelschap in Chora kwam ophalen? De avond na de verkiezingen kwam hij niet door een mechanisch defect. Zo bleven we nog een nachtje bij de mariniers logeren en dankzij deze extra overnachting kwam ik er achter dat gouverneur Hamdam goed op zijn gezondheid let en ’s morgens jogt.

De volgende ochtend stonden we klaar bij de landingsplaats van postzegelformaat, wachtend op een Chinook die van Kandahar moest komen. Hij kwam niet. De hogere leden van het gezelschap waren duidelijk not amused. Er was druk radioverkeer maar dat leidde tot weinig. Uiteindelijk hielpen twee Amerikaanse Blackhawk-helikopters de groep uit de nood en voordat we het wisten stonden we alweer op Kamp Holland.

Videoverslag districtsverkiezingen (ministerie van Defensie)

Maybe Airlines

Vliegen naar en in Afghanistan gaat niet geheel volgens een vaste dienstregeling. Ik vloog (met een groep van zo’n 110 militairen) naar een luchtmachtbasis in Dubai. Daar zou een Amerikaans toestel klaar staan om ons verder te brengen naar Afghanistan. Helaas, schroefje los c.q. een ander mankement, dus niets doorvliegen. Waar een groep toeristen op Schiphol onmiddelijk in opstand zou komen, laten de militairen dit gelaten over zich heengaan: men is het gewend. Niet voor niets heeft men het over ‘Maybe Airlines’, een uitdrukking die trouwens al tijdens de VN-missie in het voormalige Joegoslavie is uitgevonden. Dus overnachten; en de volgende ochtend fris en monter weer verder op weg naar:

Kandahar Airfield

De grootste NAVO-basis (en vliegveld) van zuid-Afghanistan. Ik was er al drie keer eerder, maar nu maar voor een nachtje, morgen verder naar Uruzgan. De basis wordt de laatste tijd nogal regelmatig door de Taliban beschoten met 107mm Katyusha-raketten die bijna nooit wat raken (de basis is ook giganitisch groot). Maar ze verstoren toch de werkzaamheden: alarm, iedereen de bunkers-van-betonplaten in etc.

De laatste tijd schijnt men de klok er op gelijk te kunnen zetten, meldt men tijdens een veiligheidsbriefing: het gebeurt meestal tussen 7 en 10 uur ’s avonds. Terwijl ik dit schrijf is het 1/2 11 plaatselijke tijd en nog geen knal gehoord. Houden zo, zou ik zeggen.

Toeval bestaat niet Lees verder →